Fakebook Pro Real Music Reader

Analiza autorstwa Appcrazy

Jeśli podczas próby albo koncertu przełączasz się między plikami PDF, papierowym śpiewnikiem i luźną listą utworów, Fakebook Pro Real Music Reader próbuje uporządkować właśnie ten problem. To aplikacja muzyczna od Skrivarna Software, przygotowana z myślą o osobach, które grają na żywo i chcą mieć nuty, wykresy akordów, prawdziwe książki oraz setlisty w jednym miejscu. Po moich testach widzę w niej przede wszystkim praktyczny czytnik materiałów koncertowych, a nie pełnoprawną stację do nauki muzyki czy narzędzie do tworzenia aranżacji.

Najważniejsze jest tu podejście do występu jako całego procesu. Najpierw trzeba przygotować materiały, potem znaleźć właściwy utwór, przejść przez próbę, przekazać repertuar innym muzykom i wreszcie użyć go bez zbędnego zamieszania na scenie. W tym scenariuszu aplikacja ma sens, szczególnie gdy repertuar jest rozproszony po wielu plikach. Jej ocena wynosi 4,3 na podstawie ponad siedmiuset ocen, a liczba instalacji przekroczyła dziesięć tysięcy, więc nie jest to zupełnie niszowy eksperyment, choć nadal pozostaje narzędziem skierowanym do konkretnej grupy.

Od rozsypanych materiałów do gotowej setlisty

Punkt wyjścia: repertuar, który żyje własnym życiem

Typowa sytuacja wygląda znajomo: jeden utwór znajduje się w PDF-ie, drugi w książce z repertuarem, trzeci jest zapisany jako wykres akordów, a kolejność koncertu krąży w wiadomościach między członkami zespołu. Samo posiadanie materiałów nie oznacza jeszcze wygodnej pracy. Podczas grania liczy się szybkie odnalezienie kompozycji, zachowanie właściwej kolejności i możliwość przejścia do następnej pozycji bez gubienia rytmu całego występu.

Fakebook Pro jest zbudowany właśnie wokół takiego punktu wyjścia. Nie próbuje zastąpić instrumentu ani nauczyć mnie, jak zagrać konkretny akord. Jego zadaniem jest zebranie materiałów, które już mam, i przedstawienie ich w formie przydatnej dla koncertującego muzyka. To ważne rozróżnienie: jeśli oczekujesz biblioteki gotowych piosenek, automatycznego rozpoznawania akordów albo rozbudowanego edytora nut, możesz szybko dojść do wniosku, że wybrałeś niewłaściwe narzędzie.

Do aplikacji pasuje określenie czytnik muzyczny na scenę. Największą wartość daje wtedy, gdy repertuar jest już przygotowany, ale potrzebuje lepszej organizacji. W praktyce oznacza to mniej przekładania kartek i mniej szukania pliku w pamięci urządzenia. Nie jest to spektakularna funkcja, lecz właśnie takie drobne usprawnienie potrafi mieć znaczenie między próbą a występem.

Pierwszy etap: przygotowanie materiałów

Pracę zacząłbym od zebrania wszystkich źródeł, z których faktycznie korzystam. PDF-y warto uporządkować według wykonawcy, projektu albo rodzaju występu, natomiast wykresy akordów trzymać w sposób odpowiadający temu, jak później myślę o repertuarze. Aplikacja obsługuje PDF, wykresy akordów i całe książki muzyczne, więc jej sens rośnie wraz z różnorodnością materiałów. Gdy wszystko jest w jednym formacie, zwykły czytnik plików może wystarczyć.

Reklamy

Przydatny, choć łatwy do przeoczenia, jest sposób myślenia o książce jako o jednostce pracy. Zamiast traktować każdy dokument jak osobny, przypadkowy plik, można zbudować sobie logiczny zbiór repertuaru. To dobre rozwiązanie dla muzyka, który ma osobny zestaw na małe występy, inny na próby zespołu, a jeszcze inny na granie zastępstwa. Taki podział ogranicza ryzyko, że przed koncertem otworzę nie tę wersję materiału, której potrzebuję.

Trzeba jednak zachować dyscyplinę już na początku. Sam czytnik nie naprawi bałaganu w nazwach plików ani nie zdecyduje za mnie, który zapis jest aktualny. Jeśli zespół zmienia tonację lub kolejność zwrotek, dobrze jest wcześniej usunąć stare kopie albo wyraźnie je rozróżnić. To jedna z praktycznych granic tego rozwiązania: organizacja pozostaje częściowo po stronie użytkownika.

Zajrzyj na naszego bloga

Drugi etap: budowanie repertuaru do konkretnego występu

Po zebraniu materiałów najważniejsza staje się setlista. Nie patrzę na nią jak na zwykłą listę tytułów, lecz jak na scenariusz wieczoru. Kolejność utworów może wynikać z tempa, nastroju, zmiany instrumentu albo momentu, w którym dołącza konkretny muzyk. Aplikacja jest najbardziej użyteczna wtedy, gdy setlista odzwierciedla właśnie ten realny przebieg wydarzenia, a nie tylko alfabetyczny spis piosenek.

Przykładowo, przed próbą mogę przygotować krótszy zestaw zawierający wyłącznie utwory wymagające przećwiczenia. Na koncert tworzę osobny układ z pełnym repertuarem i ewentualnymi bisami. Dzięki temu nie muszę za każdym razem przewijać jednej ogromnej kolekcji. To konkretna korzyść dla osób grających w kilku składach, ponieważ materiały jednego zespołu nie muszą mieszać się z repertuarem drugiego.

Dobrym zwyczajem jest przejście przez setlistę jeszcze przed wyjściem na scenę. Sprawdzam wtedy, czy każdy utwór otwiera się w oczekiwanym miejscu i czy kolejność odpowiada ustaleniom z zespołem. Taki test jest szczególnie ważny przy plikach PDF, ponieważ nawet poprawnie przygotowany dokument może być niewygodny, jeśli pierwsza strona nie zawiera informacji, której potrzebuję na początku utworu.

Właśnie tutaj pojawia się jedna z mniej oczywistych zalet cyfrowego repertuaru: można przygotować materiał pod sposób grania, a nie tylko przechowywać go jako archiwum. Jeśli na próbie odkryję, że przejście między dwoma utworami jest niepraktyczne, zmieniam kolejność setlisty zamiast przekładać cały papierowy segregator. Aplikacja nie rozwiązuje problemów artystycznych, ale skraca drogę od decyzji do gotowego układu.

Trzeci etap: próba i przekazywanie ustaleń

Podczas próby Fakebook Pro może pełnić rolę wspólnego punktu odniesienia. Gdy każdy muzyk korzysta z tego samego porządku utworów, łatwiej powiedzieć: przechodzimy do następnej pozycji albo wracamy do konkretnego fragmentu. To nie zastępuje rozmowy ani oznaczeń na partyturze, ale ogranicza nieporozumienia wynikające z tego, że każdy ma inną kolejność stron.

Najlepiej działa to w małym składzie, w którym repertuar jest względnie stabilny. Jeśli lider zespołu zmienia kolejność w ostatniej chwili, warto przekazać wszystkim dokładny układ, zamiast zakładać, że sama aplikacja zsynchronizuje urządzenia. Jej rola polega na czytaniu i organizowaniu materiałów, nie na zarządzaniu komunikacją między muzykami. To ważne rozróżnienie dla osoby, która szukałaby funkcji zespołowych, wspólnej edycji lub automatycznego rozsyłania zmian.

W codziennym użyciu przyjąłbym prosty workflow. Najpierw przygotowuję jedną wersję repertuaru, potem sprawdzam ją na próbie, a dopiero po poprawkach traktuję jako wersję koncertową. Nie warto zmieniać dokumentów w pośpiechu tuż przed występem. Jeśli trzeba poprawić akordy albo kolejność, lepiej zrobić to po próbie i ponownie przejść całość. Taka ostrożność nie wynika z wady samego czytnika, tylko z tego, że cyfrowa kolekcja również może zawierać błędne wersje.

Przekazanie materiału na scenę

Najbardziej przekonujący scenariusz pojawia się w dniu koncertu. Wyobrażam sobie mały zespół, który ma zagrać wieczorem kilkanaście utworów. Rano do setlisty trafia zmieniona wersja jednego numeru, po południu podczas próby ustalana jest nowa kolejność, a przed wejściem na scenę każdy chce mieć dostęp do właściwego materiału bez szukania go wśród dziesiątek dokumentów. W takim momencie uporządkowany czytnik jest wygodniejszy niż zwykła aplikacja do otwierania plików.

Największą różnicę odczuwam przy przechodzeniu między różnymi rodzajami zapisu. Raz potrzebuję pełnego PDF-u, innym razem wystarczy mi wykres akordów, a przy kolejnym utworze korzystam z książki. Zamiast traktować te materiały jako trzy oddzielne światy, mogę myśleć o nich jako o elementach jednego repertuaru. To dobrze odpowiada muzykom, którzy nie grają wyłącznie z klasycznych nut i nie chcą ograniczać się do jednego typu dokumentu.

Warto też przygotować plan awaryjny. Na scenie urządzenie może rozpraszać, ekran może być trudniejszy do odczytania niż papier, a szybkie dotknięcie niewłaściwego miejsca może przerwać koncentrację. Dlatego przed koncertem sprawdziłbym jasność, sposób ustawienia urządzenia i to, czy najważniejsze strony są łatwo dostępne. Nie traktowałbym aplikacji jako jedynej kopii repertuaru przy ważnym występie, zwłaszcza jeśli zespół nie ma czasu na improwizowane rozwiązywanie problemów technicznych.

Co dzieje się po występie

Po koncercie uporządkowana setlista nadal może być przydatna. Można na jej podstawie odtworzyć faktyczny przebieg występu, zaznaczyć utwory wymagające poprawy i przygotować następną próbę. To ciekawszy sposób wykorzystania aplikacji niż samo przechowywanie plików, bo repertuar staje się roboczym dokumentem projektu. Jeśli zespół regularnie wraca do tych samych piosenek, taka ciągłość pomaga utrzymać porządek.

Praktyczna wskazówka: po każdym większym występie warto oddzielić zestaw użyty tego dnia od materiałów roboczych. Dzięki temu wiadomo, co rzeczywiście zadziałało na scenie, a co było tylko propozycją. Przy kilku zespołach lub częstych zastępstwach pozwala to uniknąć sytuacji, w której do nowego koncertu trafia przypadkowa wersja utworu przygotowana dla innego składu.

Gdzie kończy się wygoda, a zaczyna tarcie

Największe ograniczenie wynika z tego, że aplikacja jest czytnikiem, a nie kompletnym środowiskiem muzycznym. Jeżeli potrzebuję nagrywania, edycji nut, automatycznego transponowania, podkładów, metronomu albo rozbudowanej współpracy zespołowej, powinienem szukać rozwiązania zaprojektowanego pod te zadania. Fakebook Pro nie będzie dobrym wyborem tylko dlatego, że zawiera słowo „muzyka” w opisie kategorii.

Drugim punktem tarcia jest zależność od jakości przygotowanych materiałów. Nieczytelny skan, źle przycięta strona albo dokument z nieaktualnymi akordami pozostanie problemem również po zaimportowaniu do aplikacji. Cyfrowa forma poprawia dostęp i porządek, ale nie zastępuje redakcji repertuaru. Osoba, która chce otworzyć aplikację i od razu otrzymać gotowe, profesjonalne aranżacje, może poczuć rozczarowanie.

Trzeba także przyzwyczaić się do pracy z ekranem. Muzyk korzystający od lat z papierowych książek może potrzebować czasu, aby wygodnie przewijać, ustawiać urządzenie i utrzymywać wzrok na właściwym miejscu. Dla jednych będzie to rozsądna zamiana ciężkiego segregatora na cyfrowy zestaw, dla innych dodatkowy element, który przeszkadza w kontakcie z publicznością. W tym przypadku nie ma jednej odpowiedzi dla wszystkich.

Nie wybrałbym tej aplikacji również wtedy, gdy najważniejsza jest natychmiastowa synchronizacja zmian między członkami zespołu. W takim workflow lepsze może być narzędzie chmurowe z edycją współdzieloną, o ile właśnie tego potrzebuję. Z kolei w porównaniu ze zwykłym menedżerem plików Fakebook Pro ma bardziej muzyczny sposób organizowania repertuaru, więc wygrywa wtedy, gdy setlisty i różne typy zapisów są centrum pracy.

Dla kogo zakup ma sens

Cena aplikacji wynosi 12,99 zł, co stawia ją w kategorii niewielkiego, jednorazowego wydatku na konkretne narzędzie. Dla osoby grającej regularnie na koncertach koszt może być łatwy do uzasadnienia, jeśli aplikacja zastępuje kilka osobnych sposobów przechowywania repertuaru. Dla kogoś, kto raz na jakiś czas otwiera pojedynczy PDF, zwykły czytnik dokumentów prawdopodobnie będzie wystarczający.

Fakebook Pro poleciłbym gitarzyście, pianiście, wokaliście albo muzykowi akompaniującemu, który korzysta z wykresów akordów, książek i plików PDF w ramach jednego występu. Dobrze pasuje też do osób grających w kilku składach, bo pozwala myśleć o repertuarze jako o osobnych zestawach. Nie jest natomiast pierwszym wyborem dla producenta muzycznego, kompozytora pracującego nad zapisem nutowym ani początkującego, który oczekuje lekcji i interaktywnych ćwiczeń.

Wiekowa klasyfikacja PEGI 3 nie zmienia charakteru aplikacji: to narzędzie użytkowe, a nie gra ani aplikacja nastawiona na treści dla dorosłych. Została wydana 28 marca 2012 roku, więc przed zakupem warto podejść do niej jak do dojrzałego, wyspecjalizowanego czytnika, a nie oczekiwać nowoczesnego kombajnu do każdego zadania muzycznego.

Moja ocena po przejściu całego procesu

Najbardziej podoba mi się to, że Fakebook Pro skupia się na konkretnym momencie pracy muzyka: przygotowaniu i odczytywaniu repertuaru podczas grania. Obsługa PDF-ów, wykresów akordów, książek i setlist tworzy spójny most między materiałem znalezionym przed próbą a wynikiem, którym jest spokojniejszy występ. Najlepiej działa jako centrum gotowego repertuaru, nie jako narzędzie do tworzenia muzyki od podstaw.

Jednocześnie nie ignorowałbym ograniczeń. Trzeba samodzielnie dbać o wersje plików, sprawdzać kolejność i przygotować się na pracę z ekranem. Nie dostaję tu uniwersalnego systemu dla całego zespołu ani zamiennika profesjonalnego edytora nut. Jeśli jednak moje potrzeby są prostsze i sprowadzają się do trzymania koncertowych materiałów w uporządkowanym miejscu, te braki nie muszą przeszkadzać.

Ostatecznie poleciłbym ten zakup znajomemu muzykowi, który regularnie występuje i ma dość szukania repertuaru w przypadkowych folderach. Właśnie dla niego aplikacja od Skrivarna Software może być wygodnym etapem między przygotowaniem setlisty a zagraniem ostatniego utworu. Jeśli natomiast potrzebujesz współdzielenia zmian, transpozycji, ćwiczeń lub produkcji dźwięku, lepiej wybrać rozwiązanie wyspecjalizowane w tych funkcjach. Fakebook Pro ma sens wtedy, gdy prostota czytania i porządek koncertowego repertuaru są ważniejsze niż liczba dodatkowych możliwości.